Linuksa Mandrake/Mandriva można zainstalować (na jednym dysku z Windows) na dwa sposoby:

• w windowsowym katalogu (wówczas będziemy mieli do czynienia z "emulowanym" Linuksem)
• na osobnych partycjach

Pierwszy sposób jest polecany bardzo początkującym użytkownikom Linuksa. Jego zaletą jest to, że wstarczy skasować windowsowy katalog w którym umieścił się Linux i... po Linuksie. Minusem takiego rozwiązania jest konieczność posiadania silnego komputera, gdyż Linux bedzie działał jako "program" na warstwie Windows. Oczywiście w tym przypadku nie mamy do czynienia z instalowaniem linuksowego bootloadera (np. LILO), więc nie ma zagrożenia skasowania windowsowego bootloadera. Na niniejszej stronie opisuję trudniejszą wersję, czyli konfigurację Windows oraz Linuksa zainstalowanych na jednym dysku, ale na osobnych partycjach (jako niezależne systemy).
 

 

Opis instalacji Linuksa na jednym dysku z WindowsXP znajdziesz na stronie: xp_linuxmdv_najednymdysku.php. Tutaj przedstawię skrót. Dzielimy dysk na minimum 2 partycje: pierwszą pod Windows, drugą pod Linuksa. Pierw instalujemy Windows na pierwszej partycji (widzianej jako C:\), drugiej na razie nie ruszamy. Teraz odpalamy instalkę Linuksa i na etapie dzielenia dysku wybieramy partycję 2. Kroimy ją na kilka (minimum 2 partycje montowane jako / oraz /SWAP). W moim komputerze mam następujące partycje linuksowe:
/ (ok 300MB)
/SWAP (ok 500-1000MB)
/usr (ok. 2,5GB bez gierek)
/var (ok 1-2GB)
/var/log (ok. 1GB)
/home (ile się da)
/archiwum (ok 3GB)
Potem formatujemy linuksowe partycje na ext3 i instalujemy Linuksa. Acha... partycji /SWAP nie trzeba formatować. Więcej o podziale partycji pod Linuksa na sąsiedniej stronie. Problem pojawi się, gdy podczas instalacji Linuksa trzeba będzie zainstalować bootloader (LILO lub GRUB) - ten temat opisuje niniejsza strona.
 

 

Zapoznaj się z artykułem opisującym zagrożenia związane z instalacją kilku systemów na jednym dysku. Tutaj jedynie powiem, że nowoczesne Linuksy np. Mandriva 2008 nie kasują bootloadera WindowsXP zainstalowanego na tym samym dysku. Poniższy artykuł jest więc przeznaczony dla tych, którzy chcą instalować starsze wersje Mandrake/Mandriva lub inne dystrybucje Linuksów (nie mam pojęcia, które umieją, a które nie, radzieć sobie z bootloaderem WinXP).

 

 
Ważnym jest, byś umiał określić linuksową nazwą partycję na której zainstalowałeś Linuksa. W poniższym przykładzie przyjąłem, że Twój dysk jest podzielony tradycyjnie, czyli: partycja podstawowa pierwsza, a następnie na partycji rozszerzonej dyski logiczne. Zapis takich partycji (na dysku Primary Master, czyli a) będzie wyglądał po kolei:
hda1 (tutaj zainstalujemy Windows XP)
hda5 (tutaj będzie pierwsza partycja linuksowa)
hda6
hda7 itd.
Więcej o linuksowym nazewnictwie dysków i partycji znajdziesz na stronie urzadzenia_hda_sda.php.

• Masz na pierwszej partycji dysku WindowsXP. Na drugiej partycji chcesz zainstalować Linuksa. Odpalasz instalkę Linuksa i dochodzisz do punktu wyboru miejsca do zainstalowania bootloadera LILO/GRUB.
   
  
  Przykład panelu instalowania bootloadera LILO z Linuksa Mandriva
  
   
  
  
  
   
  Kluczowa jest opcja Urządzenie Startowe. W moim komputerze pierwsza linuksowa partycja to /dev/hda5 i w niej zainstalowałem LILO. Można też wybrać /dev/fd0 czyli dyskietka (flopek). MBR dysku (/dev/hda) jest niestety opcją domyślną, więc jeżeli jej nie zmienisz, to skasujesz bootloadera Windows XP.
  
  Gdy nic z tego nie rozumiesz, to zapisz LILO na dyskietkę 1,44MB, a BIOS ustaw na kolejność bootowania: FLOPEK, DYSK TWARDY. Będziesz wówczas uruchamiał swojego Linuksa startując komputer z flopka (trzeba pierw włożyć startową dyskiekę ;), a WindowsXP jak dotychczas (czyli bez dyskietki).
   
  
• Zaloguj się w Linuksie, pod konsolą (nie w pseudo-terminalu okienkowym pod np. KDE) jako root.
   
  
• Poleceniem ls / sprawdź czy masz katalog /floppy . Jeżeli nie, to jeszcze raz poleceniem ls /mnt . Zapamiętaj położenie katalogu floppy (w Mandrake/Mandriva jest on w /mnt/floppy).
   
  
• Włóż czystą dyskietkę (sformatowaną pod MS Windows lub DOS) i zamontuj flopka poleceniem:
  mount -t vfat /dev/fd0 /mnt/floppy
  lub
  mount /dev/fd0
  lub
  mount /mnt/floppy
   
  
• Poleceniem mount sprawdź jakie urządzenie jest podmontowane jako linuksowe / (ewentualnie /boot). U mnie wygląda to następująco:
  /dev/hda5  on  /  type  ext3  (rw)

  Wyjaśnienie: /dev/hda5 to partycja, gdzie zainstalowałem bootloadera LILO. Tak jest w moim przypadku, gdyż podczas instalacji Linuksa, w punkcie instalacji LILO, zapisałem LILO do bootsectora tej partycji, nie zaś do MBR dysku. Jest to ważne, gdyż po błędnym zapisaniu do MBR (czyli tam gdzie WinXP trzyma swój record startowy), nastąpi nieodwracalne uszkodzenie bootsectora partycji windowsowej. Oczywiście system plików ext3 u Ciebie może być inny np. ext2.

  Polecam też przegladnąć plik /etc/fstab
  
  
• Mając zamontowaną czystą (sformatowaną) dyskietkę oraz znając położenia interesujących nas urządzeń zgraj bootsector (jako plik bootlin.bin) z /dev/hda5 na dyskietkę za pomocą polecenia:
  dd  if=/dev/hda5  of=/mnt/floppy/bootlin.bin  bs=512  count=1
  
  Pamiętaj, że przyjąłem iż LILO zainstalowane jest obecnie w bootsectorze pierwszej partycji Linuksowej.
  Jeżeli zlecenie dd wywoła komunikat odmowy dostępu do partycji np. hda5, to mam poniżej zapisaną inną technikę konfiguracji NT Loadera.
  
  
• Poleceniem umount /mnt/floppy lub mount /dev/fd0 odmontuj dyskietkę.
   
  
• Przeładuj system poleceniem shutdown -r 0 (lub shutdown -r now lub reboot) i załaduj WindowsXP.
   
  
• Pod WindowsXP skopiuj z dyskietki plik bootlin.bin (przed chwilą zgrałeś go na dyskietkę dając pod Linuksem zlecenie dd) do katalogu głównego C:\ na partycji windowsowej.
   
  
• Ponieważ systemowy (WindowsXP) plik C:\boot.ini ma atrybuty SHR (System Hidden ReadOnly), musisz je wcześniej zdjąć by cokolwiek móc w nim modyfikować. Możesz użyć polecenia w windowsowej powłoce tekstowej (START- URUCHOM- cmd):
  attrib -s -h -r c:\boot.ini
  
  Dopisz do pliku c:\boot.ini wiersz:
  c:\bootlin.bin="LINUX"
  
   
  
• Przeładuj komputer. W menu startowym NT/XP powinna oprócz pozycji Windows XP pojawić się pozycja LINUX.
  
  
• Wprowadź w pliku boot.ini na nowo atrybuty SHR (System Hidden ReadOnly) zleceniem:
  attrib +s +h +r c:\boot.ini
   
  

 
Autor notatki:
RedMaster

Jeżeli nie zrozumiałeś powyższych porad, to nie przejmuj się. Zawsze możesz bezpiecznie odpalać Linuksa z dyskietki startowej, a Windows standardowo, z dysku. Może też warto wybrać taką dystrybucję/wersję Linuksa, która nie kasuje bootloadera WinXP (zainstalowanego na jednym dysku z Linuksem) - np. Mandriva 2008.
Polecam też zewnętrzne narzędzia np. GAG.
O tworzeniu dyskietki startowej z LILO przeczytasz na stronie innesztuczki.php#dyskietka,
O tworzeniu kopii MBR napisałm kilka słów na stronie SystemRescureCD.php#sfdisk.
Jak odtworzyć MBR dysku twardego opisałem na stronie bootloader.php#odtwarzanie.