Linuksy ratunkowe (LIAP)

CZYNNOŚCI PRZYGOTOWAWCZE.

Aby ułatwić sobie w przyszłości pracę wykonaj zawczasu kilka czynności.

Instalując DUŻEGO Linuksa (np. Mandrake/Mandriva) wybierz system plików ext2. Masz najczęściej do wyboru: ext2, ext3. Ten pierwszy jest nieco starszy i obsługuje Kernel 2.2, 2.4 oraz 2.6, natomiast ext3 Kernel 2.4, 2.6. Uwaga: ext2 jest dobry na małe, stare dyski, ext3 jako nowocześniejszy umie obsłużyć nowe, duże dyski, duże partycje i duże pliki. Dlaczego o tym wspominam? Gdyż za chwilę zaproponuję użycie minidystrybucji LIAP, która nie umie zamontować i obsłużyć ext3. Uznajemy więc, że ext2 jest trafniejszym systemem plików, szczególnie na etapie uczenia się na starych komputerach. Jeżeli niestety masz Mandrake/Mandriva osadzonego na ext3, to musisz skorzystać z opisu nowocześniejszych Linuksów ratunkowych (polecam Paragon Partition Manager). Windowsowe systemy plików to: FAT32, NTFS (FAT16 jest używany przez DOS).

Uwaga: poza ext2, ext3 istnieje jeszcze jeden linuksowy system plików ReiserFS. Posiada on wielką zaletę: umie szybko odczytywać duże ilości małych plików. Jest polecany do podmontowania katalogu /var/spool/squid , w którym serwer Squid trzyma pliki internetowe. Zakładając partycje nie ma obowiązku ujednolicania systemu plików na jednym dysku. Można więc w zależności od potrzeb część katalogów montować na partycjach ext2, inne na ext3 lub ReiserFS.
Na marginesie powiem, że znany windowsowy program Total Commander udostępnił wtyczkę, umożliwiającą penetrację (z pokładu Windows) Linuksa zainstalowanego na partycji ext2. Do pobrania z mojego archiwum (po rozpakowaniu umieść plik w katalogu programu TC). Ponadto istnieje pod Windows program explrore2fs do pobrania ze strony uranus.it.swin.edu.au/~jn/linux/explore2fs.htm lub z mojego archiwum (po rozpakowaniu działa od razu - nie trzeba nic instalować). Ten program umie już odczytać dane z ext2 oraz ext3.
Zalecane by było, abyś... przed awarią "dużego" Linuksa Mandrake/Mandriva zapisał sobie na kartce (lub wydrukował) zawartość jego pliku /etc/fstab. Przykład pliku fstab (inny przykład fstab) .
Pobierz pliki img z witryny http://www.liap.eu.org/ lub ftp://ftp.liap.eu.org/pub/liap/images/ . Jeżeli nie masz w swoim komputerze SCSI wybierz vitamin-0.14a.img oraz caffeine-0.14a.img (wraz z upływem czasu nazwy i wersje mogą się zmienić na nowsze). Uwaga, czasami serwer ftp nie obsługuje przeglądarek Internet Explorer ;)

Kup dwie NOWE dyskietki 1,44. Zaloguj się jako root na dowolnym Linuksie i sformatuj je poleceniem:
fdformat /dev/fd0u1722
W ten sposób sformatujesz dyskietkę do zwiększonej pojemności 1722KB (zamiast tradycyjnych 1440KB). Tyle bowiem miejsca zajmują obrazy z mini-dystrybucją LIAP.
Przenieś na dyskietki obrazy img pobrane z Internetu korzystając z linuksowego zlecenia dd. Jako root wejdź do katalogu z plikami ściągniętymi z netu. Następnie:

Włóż sformatowaną dyskietke nr 1 i jako root wydaj zlecenie:
dd if=vitamin-0.14a.img of=/dev/fd0u1722

Po zakończeniu, włóż sformatowaną dyskietkę nr 2 i jako root wydaj zlecenie:
dd if=caffeine-0.14a.img of=/dev/fd0u1722

Masz gotowe do użycia dyskietki z mini-dystrybucją LIAP. Acha... pod Windowsem zlecenie dd nie zadziała. Trzeba użyć programiku rawwrite.exe (do pobrania z serwerów ftp dowolnego Linuksa (szukaj katalogu dosutils).

CZYNNOŚCI WYKONYWANE PODCZAS AWARII DUŻEGO LINUKSA

Przyjmijmy, że nadszedł dzień katastrofy, bo np. coś sknociłeś podczas eksperymentów z plikiem /etc/fstab. Twój "duży" Linux Mandrake/Mandriva nie chce się uruchomić. Z pomocą przyjdzie "mały" Linux LIAP umieszczony na utworzonych przed chwilą dyskietkach. Na pewno ucieszę tych, co dostają dreszczy obrzydzenia na widok czarnego ekranu shella. LIAP Caffeine zawiera program mc, bardzo podobny do Nortona Commandera znanego z DOSa lub Windows :)

Uruchom komputer i wciskaj klawisz DELETE. Dzięki temu uaktywnisz SETUP BIOS. Teraz używając klawiszy kierunkowych (te ze strzałkami, pod klawiaturą numeryczną) podświetl napis BIOS FEATURES SETUP (lub coś podobnego) i wciśnij klawisz ENTER. Podświetl napis BOOT SEQUENCE (lub coś podobnego) i za pomocą klawisza + ustaw bootowanie systemu z dyskietki A. Klawiszem ESC wyjdź z panelu i zapisz (SAVE) zmiany.
Włóż do flopka dyskietkę nr 1 (z LIAP Vitamin) i restartuj komputer. Po załadowaniu do pamięci komputera zawartości dyskietki nr 1, pojawi się napis (...)Insert root floppy disk to be loaded into RAM... To sygnał, że czas włożyć dyskietkę nr 2 (z LIAP Caffeine). Wciśnij klawisz ENTER i czekaj.
Kiedy zobaczysz napis liap login: już wiesz, że wszystko poszło prawidłowo. Wpisz tylko słowo root i klepnij klawisz ENTER. Nie trzeba podawać hasła.

Na dobrą sprawę to wszystko. Masz odpalonego "małego" Linuksa LIAP z dyskietki i możesz naprawiać "dużego" Linuksa umieszczonego na dysku twardym. Ponieważ moje stronki www czytają głównie nowicjusze, pozwolę sobie na kontynuowanie opisu czynności. Uwaga: w Linuksie LIAP nie działa klawisz DELETE jako kasownik. Musisz zadowolić się klawiszem BACKSPACE

Masz przed sobą prawdziwego Linuksa. Zapomnij o okienkach, naucz się poleceń shella. Szczęśliwie LIAP Caffeine zawiera między innymi program mc (jego opis umieściłem na sąsiedniej stronie). Na początek pozwiedzaj system, przejrzyj zawartość katalogu /dev i zauważ, że Linux LIAP jest przygotowany do montowania dyskietek aż w czterech pojemnościach: 360KB, 720KB, 1440KB, 1722KB. Następnie znajdź pliki symbolizujące partycje dysków twardych. Mamy możliwość podłączenia 4 dysków twardych hda? , hdb? , hdc? , hdd?.
- hda? (czyli dysk twardy widziany w BIOSie jako dysk pierwszy, PRIMARY MASTER). Przypuśćmy, że masz jeden dysk. Wówczas taki dysk otrzyma (w pliku konfiguracyjnym /etc/fstab) oznaczenie hda?. Zwróć uwagę na literkę a. Poszczególne partycje dysku pierwszego hda będą widziane jako: hda1 - partycja podstawowa pierwsza, hda2 - partycja podstawowa druga, hda3 - partycja podstawowa trzecia, hda4 - partycja podstawowa czwarta. Natomiast partycja rozszerzona zawiera dyski logiczne: hda5, hda6, 7 itd. Zakładając partycje na swoim dysku musisz wiedzieć, czy masz jedną partycję podstawową, a pozostałe partycje są na partycji rozszerzonej jako dyski logiczne, czy też może masz kilka partycji podstawowych i ani jednego dysku logicznego. Są to zagadnienia niezwiązane bezpośrednio z Linuksem, więc przyjmuję, że jako znawca Windows posiadasz taką wiedzę.
- hdb? (czyli dysk twardy widziany w BIOSie jako dysk drugi, PRIMARY SLAVE). Poszczególne partycje tego dysku będą w pliku /etc/fstab widziane jako hdb1 , hdb5 , hdb6 , hdb7 itd. (hdb1 - partycja podstawowa, natomiast partycja rozszerzona zawiera dyski logiczne: hdb5, hdb6 itd.)
- hdc? (czyli dysk twardy widziany w BIOSie jako dysk trzeci, SECONDARY MASTER). Poszczególne partycje tego dysku będą w pliku /etc/fstab widziane jako hdc1 , hdc5 , hdc6 , hdc7 itd. (hdc1 - partycja podstawowa, natomiast partycja rozszerzona zawiera dyski logiczne: hdc5, hdc6 itd.)
- hdd? (czyli dysk twardy widziany w BIOSie jako dysk czwarty, SECONDARY SLAVE).
Zależy nam na odnalezieniu partycji zawierającej pliki katalogu /etc z DUŻEGO Linuksa. Jeżeli nie zastosowałeś specjalnych zabiegów, to zawartość katalogu /etc z DUŻEGO Linuksa będzie najprawdopodobniej na partycji hda1 dysku twardego PRIMARY MASTER. Za chwilę skorzystamy z tych ustaleń.
Teraz wskażemy naszemu MAŁEMU Linuksowi miejsce, gdzie ma zamontować wybraną partycję. Musimy więc utworzyć katalog np. /partycja1 poprzez zlecenia cd / oraz mkdir partycja1
Aby zamontować wybraną partycję, należy jeszcze uzupełnić zawartość pliku /etc/fstab z MAŁEGO Linuksa. Wykonaj więc zlecenie mcedit /etc/fstab i dopisz nowy wiersz:
/dev/hda1 /partycja1 ext2 defaults 0 0
Zmiany zapisz klawiszem F2.
Zamontuj partycję zleceniem mount /dev/hda1 i eksplorując katalog /partycja1 znajdź plik /etc/fstab z "dużego" Linuksa.

Prace kończymy odmontowaniem partycji hda1 zleceniem:
umount /dev/hda1
lub
umount /partycja1

Restartuj komputer i uruchom "dużego" Linuksa z naprawionym plikiem /etc/fstab. Uważnie obserwuj komunikaty startowe.

Czy minidystrybucja LIAP służy tylko do awaryjnego poprawiania pliku /ect/fstab? Oczywiście, że nie. Przypuśćmy, że w naszym Mandrake/Mandriva, podczas startu systemu wystąpiły problemy z demonem apache. Awaria jest bolesna, bo ładowanie systemu zostaje zatrzymane. Jak wyłączyć autostart trefnego apacha? To proste - można np. usunąć plik /etc/rc.d/rc5.d/S85httpd . Więcej o autostarcie tutaj.

* * *

Linux SystemRescureCD to profesjonalne narzędzie, które opisałem dokładnie na sąsiedniej stronie.

Polecany przeze mnie, nowoczesy, mały Linux odpalany z samo-bootującej się płytki CD to Paragon Partition Manager. Wykonałem osobną stronę z opisem tego systemu.

Ultimate Boot CD zawiera programy narzędziowe ratunkowe, dyskowe, antywirusa itd. Jest opisany na stronie linuxy_ratunkowe.php

http://cdlinux.pl/ to udana, polska dystrybucja systemu odpalanego z CD-ROM.

Linux DachsteinCD występujący także pod nazwą LEAF jest przeznaczony głównie na routery i nadaje się idealnie (wg zapewnień twórcy) na łącze DSL. Podstawowe informacje znajdziesz na stronie: linuxy_ratunkowe.php

Linux o dziwnej nazwie DEMOLINUX jest opisany na stronie linuxy_ratunkowe.php

Offline NT Password Registry Editor to przykład Linuksa odpalanego z flopka, przystosowanego do kasowania haseł w Windows 2000, XP, NT (nawet administratora) instalowanych na partycji NTFS. Podstawowe informacje znajdziesz na stronie: linuxy_ratunkowe.php

Jak wypalić płytkę z obrazem iso przeczytasz tutaj.