============================================> KOMENDY I PODSTAWY LINUXA <======================================================= ========================================> POWLOKA BOURNE (sh), RED HAT 7.2 <==================================================== ==================================================> 23.04.2002 <================================================================ ====================================================> IDELIX <================================================================== 1. OGOLNE POLECENIA 2. KRYTERIA SZUKANIA OKRESLONYCH STRINGOW 3. UZYTKOWNICY PRAWA DOSTEPU ITD 4. KOMUNIKACJA MIEDZY UZYTKOWNIKAMI 5. MAIL 6. SIEC 7. PROCESY 8. EDYTOR VI 9. EDYTOR EMACS 10. INNE INFORMACJE 11. MONTOWANIE CDROM, FLOPPY I PARTYCJI Z WINDOWS 12. AUTOMATYKA, SKRYPTY W LINUXIE 13. INSTALACJA PAKIETOW ///////////////////////////////////////////// OGOLNE POLECENIA ///////////////////////////////////////////////////////// man costam - info o danym poleceniu cd nazwa_katalogu - wejscie do katalogu cd .. - wyjscie z katalogu mkdir nazwa_katalogu - tworzy katalog rmdir nazwa_katalogu - usowa katalog rm nazwa_pliku - usowa plik rm * - usowa wszystkie pliki z danego katalogu rm * -i - usowa wszystkie pliki z danego katalogu z potwierdzeniem rm * -f - usowa wszystkie pliki z danego katalogu i wylacza potwierdzenia (nawet zabezpieczone przed susnieciem) rm -f - usoniecie plikow zabezpieczonych przed kopiowaniem rm -r - usoniecie plikow rowiez w podkatalogach rm -rf - usowa caly system plikow chmod u+r jeden.doc - moge czytac dany plik w - moge zapisywac i edytowac dany plik x - moge wykonywac dany plik ls -a - pokazuje ukryte pliki ls -l - pokazuje wiecej info o pliku: W WYNIKACH POWYRZSZEJ KOMENDY NA POCZATKU SA: "-" - oznacza zwykly plik "d" - oznacza katalog Potem pierwsze 3 znaki oznaczaja dostepnosc do pliku wlasciciela, nastepne 3 znaki dla grupy a nastepne 3 dla innych uzytkownikow ls > wynik - wyslanie spisu zawartosci katalogu do pliku wynik jezeli taki plik istnieje to skasuje sie jego poprzednia zawartosc ls >> wynik - dopisanie zawartosci katalogu do zawartosci pliku wynik cat jeden.doc > wszystkie.doc - nadpisanie zawartosci wpliku wszystkie.doc zawartosciami innych plikow cat jeden.doc dwa.doc >> wszystkie.doc - dopisanie do pliku wszystkie.doc zawartosci innych plikow cat nazwa_pliku - czytanie zawartosci pliku cat *.doc - znajdzie np: dwa.doc sratytaty.doc cat jeden.doc dwa.doc > wszystkie.doc - wrzuca zawartosc plikow do jednego cat < jeden.doc > dwa.doc - wypisze zawartos jeden.doc na ekran (standartowe wyjscie) i nadpisze zawartosc pliku jeden.doc do pliku dwa.doc cat parowka.doc | more - wyjscie programu cat (parowka.doc) jest przekazywane na wyjscie programu more head -42 nazwa_pliku - wyswietla 42 pierwszych wierszy zawartych w pliku tail -42 nazwa_pliku - wyswietla 42 koncowych wierszy zawartych w pliku (przydaje sie w obserwowaniu swierzo dopisanych logow do pliku) cp plik_zrodlowy plik_docelowy - kopiuje zawartosc z pliku do pliku cp plik(i)_zrodlowy katalog(i)_docelowy - kopiuje pliki do katalogu mv stara_nazwa nowa_nazwa - zmiana nazwy pliku mv nazwa_pliku nazwa_katalogu - przenoszenie pliku do katalogu lp nazwa_pliku - drukowanie pliku lpr nazwa_pliku - wstawienie pliku do kolejki drukowania pwd - pokazuje w jakim jestes katalogu . - oznacza katalog biezacy .. - oznacza katalog nadrzedny touch nazwa_pliku - tworzy pusty plik stty -a - wypisanie skrotow do np:zatrzymania procesu mail - otwiera plik z poczta printenv albo export (powloka C) - zobaczenie zawartosci zmiennych srodowiska nazwa=zawartosc - pierwszeprzypisze zmiennej powloki odpowiednia zawartosc export nazwa drugie utworzy zmienna o tej samej nazwie i zawartosci zo zmienna powloki MOJA_ZMIENNA="jakas_wartosc" - tworzy zmienna srodowiska z wartoscia "jakas_wartosc" echo $MOJA_ZMIENNA wypisuje zawartosc MOJA_ZMIENNA (znakiem dolara poprzedzamy nazwy zmiennych srod. ktore to nazwy powloka ma zastapic zawartoscia odpowiedniej zmiennej find sciezka/nazwa_pliku lub kryterium - wuszukiwanie plikow grep - sluzy do wyszukiwania plikow wedlug zadanego wzorca /////////////////////////////////////// KRYTERIA SZUKANIA OKRESLONYCH STRINGOW //////////////////////////////////////////////// * - zastepuje wiele znakow np: ls *.doc *.* - oznacza pliki z kropka w nazwie *xyz - oznacza pliki w rodzaju xyz albo fghxyz ? - zastepuje jeden znak [abc] - oznacza a lub b lub c [a-z] - oznacza od a do z doc[0-9] - oznacza doc0 do doc 9 *[Aa]dd* - oznacza useradd lub User-Add itd *[Aa] [Dd] [Dd]* - oznacza userADD lub xxxAdd itd - R - wszystkie podkatalogi ////////////////////////////////////// UZYTKOWNICY PRAWA DOSTEPU ITD ///////////////////////////////////////////////////////// newgrp grupa - zmiana grupy chmod g+r jeden.doc - dodanie uzytkownikom grupy do ktorej nalezy plik jeden.doc prawa do jego czytania (dolaczanie praw) u - uzytkownik o - pozostali uzytkownicy systemu - - odebranie danego uprawnienia chmod u=rw jeden.doc - nadanie tobie wylacznie czytanie i pisania do pliku jeden.doc (zastepowanie praw) chmod u=rw /katalog - masz prawo do przeszukiwania katalogu jezeli nie mialbys tych praw mozesz znalesc typlko plik ktorego znasz nazwe (zastepowanie praw) chmod 777 nazwa_pliku - nastepny sposob zastepowania praw, numeryczny 777 oznacza akurat przyznanie wszystkich praw wszystkim uzytkownikom do danego pliku a 666 prawo do odczytu i zapisu pliku dla wszystkich uzytkownikow PRAWA DOSTEPU I ICH ODPOWIEDNIKI NUMERYCZNE: --- 0 --x 1 -w- 2 -wx 3 r-- 4 r-x 5 rw- 6 rwx 7 umask - w momencie tworzenia nowego pliku otrzymuje on domyslne prawa dostepu okreslone za pomoca parametru umask 4 2 1 - wartosci liczbowe odpowiadajace okreslonym uprawnieniom r w x kazda liczba odpowiada kolejno uzytkownikowi -> grupie -> "swiatu" (reszcie uzytkownikow) umask 421 - oznacza: wlasciciel moze plik czytac grupa moze do pliku pisac a pozostali uzytkownicy moga plik wykonywac umask 700 - oznacza pelne prawa dla wlasciciela i zadnych praw dla grupy i reszty uzytkownikow umask 077 - wylaczy prawa do czytania pisania i wykonywania dla grupy i calego "swiata" (reszty uzytkownikow) PO WPISANIU UMASK I WARTOSCI OD TEJ PORY KAZDY UTWORZONY PLIK BEDZIE MIAL TAKIE PRAWA DOSTEPU chown nowy_wlasciciel nazwa_pliku - daje prawa do pliku innemu uzytkownikowi chown -r nowy_wlasciciel nazwa_pliku - daje prawa do wszystkich plikow w katalogu innemu uzytkownikowi chgrp nowa_grupa nazwa_pliku - daje prawa do pliku okreslonej grupie who - info o wszystkich zalogowanych do systemu, obejmuje nazwe uzytkownika finger - to samo co who tylko jeszcze jest imie terminal, i czas zarejestrowania sie w systemie who am i - info tylko o tobie /////////////////////////////////////// KOMUNIKACJA MIEDZY UZYTKOWNIKAMI ///////////////////////////////////////////////////// write nazwa_uzytkownika - wysylanie wiadaomosci do okreslonego uzytkownika, tekst pojawia sie odrazu po wpisaniu, teksty obu uzytkownikow moga sie mieszac mesg n - zablokowanie przychodzacych wiadomosci write mesg y - odblokowanie przychodzacych wiadomosci write talk nazwa_uzytkowika - nastepny program tutaj ekran dzieli sie na dwie czesci a rozmowa sie nazwiazuje jesli drugi rozmowca odpowie "talk twoja_nazwa_uzytkownika" conrol-c - zakancza program talk ///////////////////////////////////////////// MAIL ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// mail - otwiera twoja skrzynke odbiorcza mail nazwa_uzytkownika1 nazwa_uzytkownika2 - wyslanie maila do danego(ych) uzytkownika np: mail user@wp.pl, mail grzes. control-d lub ("." sama w wierszu) - zakonczenie listu i wyslanie control-c - opuszczenie programu bez wysylki listu /usr/spool/mail nazwa_uzytkownika lub - tu znajduje sie plik w ktorym sa zapisywane nadchodzace listy /usr/mail/ nazwa_uzytkownika (nazwa pliku jest tez napisana w zmiennej srodowiskowej MAIL mozna sie tam dostac wpisujac export i znalesc MAIL=...) d2 - wrzuca 2 list do "kosza" q - usowa listy z "kosza" i zamyka program x - opuszczenie programu bez usowania listow - - poprzedni list + - nastepny list p - powtorne wyswietlenie biezacego listu w 1 /home/zachowana_tresc - zachowanie tresci listu nr 1 w pliku zachowany_list w katalogu home s 1 /home/zachowany_list - zachowanie listu (naglowka i tresci) nr 1 ///////////////////////////////////////////// SIEC ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////// rlogin nazwa_kompa - rejestracja w inny systemie Unix telnet nazwa_kompa - rejestracja w innych systemach np: winNT rcp nazwa_kompa:plik_zrodlowy plik_docelowy - program do przesylania plikow pomiedzy systemami Unix ftp plik_zrodlowy nazwa_kompa:plik_docelowy - program do przesylania plikow pomiedzy dowolnymi systemami KOMENDY FTP: get plik - pobranie pliku z innego kompa mget plik(i) - pobranie wielu plikow put plik - wyslanie pliku do innego kompa mput plik(i) - wyslanie wielu plikow bye - zamkniecie polaczenia z innym kompem ls - spis plikow na drugim kompie cd - zmiana katalogu na drugim kompie binary - tryb przeslania plikow binarnych ascii - tekstowy tryb przeslania (z tlumaczeniem znakow konca wiersz) control-] - nie przerywajac pracy na zdalnym kompie powrot do swojego systemu lokalnego (W PRZYPADKU SESJI TELNET) return~control-z - to co wyzej ale dla RCP (dziala jesli twoja powloka ma wbudowany mechanizm wielozadaniowosci zwany "job-control" ///////////////////////////////////////////// PROCESY //////////////////////////////////////////////////////////////////////// ps - wypisuje stan procesow ps -l - dokladniejsze wypisanie stanow procesow ps -aux | more - wypisanie wlacznie z procesami nienalezacymi do ciebie (| more - udogodnienie) OPIS WYPISANYCH KOLUMN: PID - identyfikator procesu TTY - terminal do ktorego jest podlaczony proces STAT - stan procesu (W=czekajacy, R=wykonywany lub gotowy do wykonania S=uspiony, Z=zabity ale wciaz przebywajacy w systemie) TIME - czas jego wykonywania COMMAND lub CMD - nazwa programu ktory wykonuje proces UID - nazwa uzytkownika ktory jest wlasciciele procesu PPID - proces nadrzedny ktory utworzyl dany proces C lub CP - wykorzystanie procesora - urzywane do szeregowania procesow PRI - priorytet NI - wartoscuzywana do obliczania priorytetu ADDR - adres procesu SZ - rozmiar procesu w blokach WCHAN - zdarzenie na ktore oczekuje proces nice o_ile_nizszy polecenie - zmiana priorytetu procesu i mniejsza liczba tym wyzszy priorytet (automatycznie nizszy priorytet otrzymuja procesy intensywnie wykorzystujace CPU) (tylko administrator moze podawac liczby ujemne) cat *.doc > wszystkie.doc & - znaczek & na koncu polecenia oznacza ze powloka utworzy dany proces i uruchomi program ale nie bedzie czekala na jego zakonczenie kill identyfikator_procesu - zakonczenie procesu kill -9 identyfikator_procesu - zakonczenie procesow ktore ignoruja zwykla komende kill kill -v nazwaprocesu - zabjia proces po podaniu jego nazwy at czas "polecenie" control-d - wykonanie procesu o okreslonej godzinie np: "cat 0900a "cat *.doc > razem.doc" control-d" co oznacza ze proces sie uruchomi o godzinie 9:00 rano (a=a.m., p=p.m.) ///////////////////////////////////////////// EDYTOR VI ////////////////////////////////////////////////////////////////////// vi nazwa_pliku - otwiera edytor z plikiem do edycj vi - uruchamia edyto potem: : - wierszowy tryb pracy (wiersz staje sie poleceniem po nacisnieciu return) i - drugi tryb pracy gdzie znaki sa wstawiane do bufora az do nacisniecia klawisza esc 10x - usunie 10 znakow pod kursorem 10X - usunie 10 znakow na lewo od kursora :w - zachowanie pliku na dysku :q - opuszczenie programu :wq lub ZZ - zapisuje plik i opuszcza program :q! - wyjscie bez zapisania pliku 10dd - wycina do schowka 10 wierszy od kursora w dol 10yy - kopiuje do schowka 10 wierszy od kursora w dol p - wklejenie zawartosci schowka na lewo od kursora P - wklejenie zawartosci schowka na prawo od kursora /klocek - znajduje string klocek / nastepne wyszukanie tego samego stringu :s/klocek/badylek - zamiana klocek na badylek w biezacym wierszu :1,$s/klocek/badylek/g - zamiana klocek na badylek w calym pliku :r nazwa_pliku - wczytanie do bufora innego pliku :set number - numerowanie wierszy :set no number - nie ponumerowane wiersze u - cofniecie skutkow ostatniego polecenia ///////////////////////////////////////////// EDYTOR EMACS //////////////////////////////////////////////////////////////////////// control-h - wypisanie pomocwemacs naprzyklad: control-h a file - wypisanie info o funkcji w ktorej wystepuje slowo filew control-h o - przelanczanie miedzy oknami control-h 0 - usuniecie okna pomocy gdy kursor sie w nim znajduje control-h 1 - usuniecie okna pomocy gdy kursor znajduje w oknie z redagowanym tekstem control-x b (i podac nazwe pliku) - wyswietlenie okreslonego redagowanego pliku emacs nazwa_pliku (w wierszu polecen) - otwarcie pliku w edytorze emacs control-x control-s - zapisanie pliku control-x control-c - opuszczenie emacsa nazwa_pliku~ - nazwa kopi zapasowej pliku esc x overwrite-mode - tryb zastepowania tekstu control-k - wyciecie do schowka tekstu od kursora do konca wiersza control-@ - zaznaczenie poczatku przenoszonego bloku tekstu control-w zaznaczenie konca bloku przenoszonego tekstu control-y - wklejenie zawartosci schowka control-s - wyszukiwanie stringa ///////////////////////////////////////////// INNE INFORMACJE ///////////////////////////////////////////////////////////////////// 1) gdzie co jest "standardowo": - / - katalog glowny - /root - katalog administratora (root-a) - /home - katalogi uzytkownikow - /usr/bin - programy dla uzytkownikow, pliki wykonywalne (standartowe programy instalowane na poczatku z systemem) - /usr/local/bin - programy dodane przez administratora dla konkretnego hosta lub lokalnej sieci - /usr/local - oddziela pliki dostarczone przez "sprzedawce" i pozniejsze rozszerzenia od programow pochodzacych z systemu - /usr/lib - pliki pomocnicze dla standartowych programow linuxowych - /usr/man - pliki podrecznika systemowego man - /usr/src - kody zrodlowe programow - /var/log - pliki dziennika - /var/spool - katalogi kolejek dla drukarek, poczty itd. - /bin lub /sbin - standartowe programy bedace czescia systemu, niezbedne do zapewnienia minimalnej funkcjonalnosci systemu - /tmp - pliki tymczasowe (usowane przy starcie systemu) - /var/tmp - pliki tymczasowe (nie usowane przy starcie systemu) - /etc - programy konfiguracyjne, nazwy pozostalych uzytkownikow (w pliku passwd) - /dev - jadro systemu, pliki odpowiadajace urzadzeniom 4) wykonywany program mozna zakonczyc klawiszami: control-c lub zstopowac klawiszami control-\ wtedy zostaje stworzony plik core w ktorym jest zapisany stan programu w momencie stopu (plik core moze byc duzy) 5) wypisywanie danych na ekran mozna zatrzymac: control-s i wznowic: control-q 6) skrypt inicjujacy: .profile 7) przy tworzeniu plikow z dziwnymi znaczkami w nazwie trzeba je poprzedzac \ lub umiescic nazwe w "" wtedy znaczki straca swoje specjalne znaczenia ale wtedy trzeba uwazac przy kasowaniu zeby np: nie wpisac rm * tylko rm"*" bo mozna skasowac wszystkie pliki z katalogu 8) wyjerestrowanie sie: control-d - powloki bourne i korn, logout - powloka c 9) odswiezanie ekranu: control-l 10) kazdy plik ma dwoch wlascicieli uzytkownika i grupe - uzytkownik moze byc czlonkiem wiecej niz jednej grupy - nowo utworzony plik nalezy do tej grupy, do ktorej nalezy katalog, w ktorym jest tworzony plik - gdy chcesz cos robic z plikiem system najpierw bada czy jestes wlascicielem pliku jesli tak to sa sprawdzane prawa dostepu uzytkownika w przeciwnym wypadku jest porownywana grupa do ktorej nalezy plik gdy odp jest pozytywna system sprawdza grupowe prawa dostepu gdy nie prawa dostepu pozostalych uzytkownikow 11) po zmontowaniu np: cdromu jest "tworzony" punkt zamontowania ktory nie musi miec nic wspolnego z fizycznymi nosnikami, podrzedny system plikow jest "doczepiany" do systemu glownego w punkcie zamonotowania 13) Kod zrodlowy systemu Linux znajduje sie w katalogu /usr/src/linux-2.4 w tym katalogu jest tez katalog "kernel" gdzie jest plik "sched.c" dotyczy on zarzadzania procesami 14) Domyslna lokalizacja pakietow na plycie z instalka linuxa jest: /mnt/RedHat/RPMS 15) Programem lpq mozemy oproznic bufor drukarki shutdown -r now lub reboot - ponowne uruchomienie kompa shutdown -h now lub halt - zatrzymuje prace systemu gnomecc - control-panel dla gnome uname -a - informacje m.in. o wersji jadra ktora mamy df - ilosc wolnego miejsca na dysku du - wielkosc katalogow i ich podkatalogow w kilobajtach file sciezka - podaje rodzaj pliku /////////////////////////////// MONTOWANIE CDROM, FLOPPY I PARTYCJI Z WINDOWS ///////////////////////////////////////////////////// PAMIETAJ ZE SCIEZKA: /mnt/jakis_katalog MUSI ISTNIEC PRZED ZMONTOWANIEM CZYLI MUSISZ NAJPIERW STWORZYC KATALOG W /mnt DO KTOREGO BEDZIE PODMONTOWYWANY JAKIS SYSTEM PLIKOW mount /dev/cdrom/ mnt/cdrom - zamontowanie cdrom-u umount /dev/cdrom albo umount /mnt/cdrom - odmontowanie cdromu mount /dev/fd0 /mnt/floppy - zamontowanie flopa umount /dev/fd0 albo umount /mnt/floppy - odmontowanie flopa mount /dev/hda1 /mnt/windows - montowanie dysku z windowsem (jesli masz 2 dyski na pierwszym jest win a na drugim linux jesli masz inaczej np: win jest na tym samym dysku co linux moze sciezka wygladac inaczej) umount /dev/hda1 /mnt/windows - odmontowywanie partycji z windowsem MOZESZ SKONFIGUROWAC LINUXA TAK ABY MONTOWAL NP: PARTYCJE WINDOWSOWA ZARAZ NA STARCIE MUSISZ ZNALESC TYLKO PLIK /etc/fstab OTWORZYC GO NP: PROGRAMEM gedit I NA SAMEJ GORZE WPISAC PO KOLEJ /dev/hda1 /mnt/windows fat auto 0 0 OCZYWISCIE SCIEZKA /dev/hda1 MOZE BYC INNA W TWOIM KOMPIE ////////////////////////////////////// AUTOMATYKA, SKRYPTY W LINUXIE ////////////////////////////////////////////////////////////////// at - mozna tym poleceniem zlecic systemowi wykonywanie jakiegos polecenia o okreslonej godzinie ( jesli ma byc wykonywane cyklicznie mozna je dodac do pliku cron danego uzytkownika) (CHCEMY ABY O 16:05 BYL WYSYLANY LIST NA OKRESLONY ADRES) PO KOLEJ: at teatime + 5 minutes - zaznaczmy o ktorej ma to nastapic (teatime oznacza 16:00) czas mozna tez okreslic np: tak: at 2:14pm Jan9, at now + 5 minutes (hour, week, day, year), at teatime next day mail -s "temat wiadomosci" dzony@poczta.onet.pl - piszemy co ma byc wykonywane i wciskamy enter "co tam slychac" - wpisujemy tresc listu i wciskamy enter naciskamy control-d - i tym samym konczymy mail dzony@poczta.onet.pl <~/nazwa_pliku - wysyla na podany adres zawartosc pliku atq - wyswietla wszystkie polecenia oczekujace na wykonanie atrm numer - usowa polecenie o okreslonym numerze cron - automatyczne uruchamianie polecen w okreslonych odstepach czasu (np: przypomnienie co tydzien o zrobieniu kopii zapasowej) /var/spool/cron - pliki cron wszystkich uzytkownikow Pliki cron mozna stworzyc w linux configuratorze history n > nazwa_skryptu - "tworzy" skrypt z ostatnich n komend chmod u+x nazwa_skryptu - PAMIETAJ ZEBY NADAWAC SKRYPTOM MOZLIWOSC WYKONYWANIA TWORZENIE SKRYPTOW POWLOKI (PRZYKLADOWE SPOSOBY): 1) SPOSOB - Gnotepad Uruchom jakikolwiek edytor np gnotepad Na samej gorze wpisz (musi zawierac pelna sciezke do "programu" w ktorym bedzie wykonywany): #!/bin/bash potem np: echo -e "dzwonek! \a" nastepnie zapisz plik np: pod nzawa: skrypt aby uruchomic skrypt np: wejdz do katalogu gdzie jest i wpisz: bash skrypt 2) SPOSOB - vi Wpisz w lini komend: vi nazwa_skryptu (np: skrypt) nacisnij: i wcisnij: control-c wpisz: :wq i aby uruchomic skrypt wpisz: bash skrypt (ale jesli jestes w tym samym katalogu co skrypt) licznik = 0 - deklaracja zmiennej nazwa = "Stefan Telefan" - rowniez deklaracja w tekscie wystapila spacja wiec jest otoczony cudzyslowem licznik = $mojazmienna - przypisanie jednej zmiennej wartosci drugiej (mojazmienna przejela wartosc) $1, $2 itd - dzieki tym argumentom ich wartosci mozna przekazywac po uruchomieniu skryptu z wiersza polecen ---------------------------------------SKRYPT - WYSWIETLANIE ARGUMENTOW Z WIERSZA POLECEN --------------------------- if [$# -eq 0] then echo "Podaj identyfikator uzytkownika" else echo "Witaj" $1 fi ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ $# - oznacza wszystkie argumenty ktore mozna podac z wiersza polecen $# -eq 0 - porownanie (jesli $# jest rowne 0 ) fi - zakonczenie instrukcji warunkowej if ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ $# - oznacza wszystkie argumenty ktore mozna podac z wiersza polecen $0 - nazwa programu powloki $* - pojedynczy tekst utworzony ze wszystkich argumentow przekazanych w wierszu polecen = - rowne (lancuchy znakow) != - nierowne (lancuch znakow) -eq - rowne (liczby) -ge - wieksze lub rowne (liczby) -le - mniejsze lub rowne (liczby) -ne - rozne (liczby) -gt - wieksze niz (liczby) -lt - mniejsze niz (liczby) for...do...done while...do...done until...do...done select...element...in...listaelementow...do...done if...elif...else...fi case JEZYK AWK Ponizszy skrypcik jest pisany w lini komend i ma wypisac ilosc liter w kazdym wierszu pliku z tekstem (jezyk Awk najlepszy jest wlasnie do przetwarzania tekstu) cat nazwa_pliku | gawk '{print NF ": " $0}' JEZYK PERL Perl moze byc uruchamiany na prawie kazdym systemie operacyjnym, sluzy m.in. do obslugi stron www za pomoca mechanizmow CGI lub np: automatyzacji zadan administracyjnych -----------------------------------SKRYPT - WYSWIETLA NUMER IDENTYFIKACYJNY UZYTKOWNIKA --------------------------------- Wszystko podobnie jak w tworzeniu skryptow powloki tylko ze tu wpisujemy po kolej w pliku: #! /usr/bin/perl print"Twoj numer identyfikacyjny to $< \n" print "-------------------------------------- \n" Uruchom powyzszy skrypt wpisujac po prostu jego nazwe ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ $< - zmienna ktora zawiera numer identyfikacyjny uzytkownika -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- JEZYKI PYTHON I TCL Python obsluguje klasy wyjatki i dynamiczne typy danych moze pracowac interaktywnie lub interpretujac kod zapisany w modulach. Programy w tym jezyku moga korzystac ze srodowiska graficznego np: Gnome TCL jest prostym jezykiem skryptowym przeznaczonym glownie do osadzania w innych jezykach, ma za zadanie spajac biblioteki i jezyki programowania o wiekszych mozliwosciach JEZYK C PONIZEJ OPISUJE CO TRZEBA ZROBIC ZEBY STWOZYC PROGRAM W POJEDYNCZYM PLIKU (oczywiscie sa na to inne sposoby): wpisujemy: vi progs.c - otwiera nowy plik "progs.c" w edytorze vi naciskamy i - wchodzimy w tryb wpisywania programu wpisujemy np taki program: #include int main() { printf("Pararara \n"); exit(0); } po wpisaniu programu naciskamy ctr-c - dzieki temu wejdziemy w tryb wpisywania na terminalu wpisujemy: :wq - czyli zapisz i zamknij edytor wpisujemy: touch program - tworzymy pusty plik wpisujemy: gcc progs.c -o program - dzieki temu nasz program z pliku progs.c zostaje zkompilowany do pliku wynikowego program wpisujemy: ./program - uruchamia nasz program //////////////////////////////////////// INSTALACJA PAKIETOW - GnoRPM //////////////////////////////////////////////////////// Wejdz do Main Menu / System / GnoRPM nacisnij przycisk Install nacisnij przycisk Add teraz (jesli chcesz cos zainstalowac z cdromu) wejdz do (nie koniecznie musisz miec taka sama sciezke) /mnt/cdrom/... i znajdz pliki z rozszerzeniem .rpm ktory chcesz zainstalowac jak juz cos wybierzesz nacisnij Add i zamknij to okno na tym oknie co pozostalo pownienes widziec ikonke paczki i nazwe wybranego przez siebie pakietu teraz juz po prostu nacisnij Install Jesli chcesz uzyskac dokladniejsze info o pakiecie nacisnij na niego prawym klawiszem i wybiez Query jesli chcesz sprawdzic czy nie ma bledow nacisnij Verify Mozesz tez instalowac pakiety z interka do tego sluzy przycisk Web Find //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// gdb - debuger kodu zrodlowego gcc - kompilator c g++ - kompilator c++ bison - generator analizatorow skladni ///////////////////////////////////////////////////// INNE ////////////////////////////////////////////////////////////// LISTA RESTARTÓW SYSTEMU last | grep reboot Polecenia filtrujące sort - porządkuje wyniki uzyskane z zastosowania innego polecenia według wybranego (opcją) porządku. Używa się tu znaku'|' który kieruje wyniki jednego polecenia do drugiego. Na przykład aby uzyskać listę nazw katalogów w katalogu '/' w porządku alfabetycznym (robi to zwykłe ls, ale to tylko przykład), możemy napisać ls / | sort -f > ~/lista. To polecenie tworzy plik o nazwie lista w naszym katalogu domowym, zawierający listę wspomnianych katalogów uporządkowaną alfabetycznie. wc - liczy w zależności od opcji: ilość linii, słów lub znaków Podobnie policzmy ilość katalogów w katalogu '/': ls / | wc -w >> ~/lista. Dopisaliśmy liczbę do pliku który powstał przy poprzednim poleceniu (sort).