Ponieważ otrzymywałem z Internetu wiele
zapytań związanych z budową sieci pracujących na protokole TCP-IP,
zdecydowałem się utworzyć niniejsze strony. Zawarte tutaj notatki
przydadzą się uczniom mającym problemy z zaliczaniem przedmiotu
Sieci-Internet. Zaznaczam, że opisy dotyczą sieci naturalnych i nie
obejmują sieci klasy MULTICAST.
- Tworzenie sieci klasy C (jesteśmy na tej
stronie). Teoria i przykłady praktyczne.
- Tabelka ułatwiająca zamianę maski
zwykłej np. 255.255.255.0 na maskę skróconą /24 wraz
z ilością nr IP.
- Zadania dla zaawansowanych (sieci
klasy A oraz B).
- Protokoły sieciowe (dla zaawansowanych) opisano w pracy "ADMINISTRACJA SIECI KOMPUTEROWYCH" dr inż. Piotra Goetzena. Nie
pamiętam gdzie w Internecie znalazłem to opracowanie, ale mam je
teraz w swoim archiwum.
- Ładny opis przeliczania adresów IP (dla średniozaawansowanych) znalazłem na stronie: http://www.sith.olsztyn.pl/~sebulba/ (mam ją w swoim archiwum)
- Interfejsy sieciowe
- Praktyczny przykład wykorzystania wiedzy o tworzeniu sieci opartej na łaczu POLPAK.
- Film o działaniu sieci. Format MPEG, wielkość ok. 77MB. Trochę archaiczny (za przeglądarkę robi muzealny Netscape 4x, efekty pseudo-3D wzbudzały emocje, ale niestety wieki temu), bez polskiej wersji językowej (są: angielska, niemiecka, francuska, szwedzka, hiszpańska itd.), ale naprawdę sympatycznie pokazujący zasadę działania sieci, routerów, protokołów IP, ICMP itp.
- Na koniec prawdziwa perełka: mail od
Pana mgr. Krytyczny mail, więc warto go przeczytać zanim
zabierzesz się szanowny czytelniku za czytanie moich stronek.
Naprawdę polecam!
*
Polecam wcześniej zassać z mojego archiwum windowsowe programy:
- Subnet10 (widok programu) do przeliczania parametrów sieci.
- IPSubnetCalc321 dla Windows 95/98/NT/2000 (widok programu w jednej z trzech "wersji")
- SolarWinds_Subnet_Calculator - Advanced Subnet Calculator. Do pobrania ze strony domowej programu www.solarwinds.com lub z mojego archiwum
- LanCalculator dla Windows NT, 2000, XP, 2003. Do pobrania ze strony domowej programu lub z mojego archiwum.
- oraz zapamiętaj adres kalkulatora on line.
*
Numer IP - numer, który identyfikuje komputer lub opisuje sieć (wszystko zależy od dodatkowego parametru: maski). Na tej stronie nauczysz się oceniać, czy IP z daną maską to adres hosta (komputera w sieci), czy opis sieci.
Mamy dwa rodzaje adresów:
- zewnętrzne (widziane w Internecie np. 217.96.171.101)
- wewnętrzne (np. 192.168.0.10)
IP zewnętrzny jest jedyny i
niepowtarzalny na całym świecie, natomiast wewnętrzny może się
powtarzać w różnych domowych sieciach (choć oczywiście w jednej sieci
jest niepowtarzalny).
Norma RFC 1918 ustala (między innymi) listę adresów wewnętrznych, czyli takich które nie podlegają trasowaniu ("trasowanie" - od słowa "trasa", wyznaczanie "trasy", ale nie od innego "trasowania", czyli rysowania linii na obrabianym przedmiocie w pojęciu ślusarskim ;) ) i nie są widoczne w Internecie (za to powinny być stosowane w domowych sieciach):
10.0.0.0 do 10.255.255.255
172.16.0.0 do 172.31.255.255
192.168.0.0 do 192.168.255.255
oraz sieć specjalnego przeznaczenia 127.0.0.0/8 zarezerwowana dla LoopBack (nie może być używana do adresowania klientów w domowej sieci, ani do trasowania w Internecie).
*
- host, stacja, klient - komputer w sieci. Uwaga: liczba mnoga komputera "klienta", to "klienty"(!)
- router - komputer brzegowy (lub zamiast komputera, tzw. "sprzętowy" router, który najczęściej jest wyspecjalizowanym minikomputerem z systemem operacyjnym np. Linuksem), którego wewnętrzny adres IP (nas tutaj interesuje protokół TCP/IP, choć należy pamiętać, że są też inne) jest "bramą" umożliwiającą hostom w domowej sieci łączenie z inną siecią np. Internetem. Router posiada minimum dwa interfejsy sieciowe (czyli ma dwa adresy sieciowe oparte na tych interfejsach), podpięte do dwóch różnych sieci. Najważniejszą zaletą routera jest umiejętność komunikacji pomiędzy swoimi interfejsami, co pozwala na łączność między sieciami.
- brama - adres (oparty na protokole np. "TCP/IP") w routerze, do którego przychodzą wezwania od komputerów z podsieci
- serwer - komputer o specjalnym znaczeniu - oferuje usługi np. http, https, ftp, ssh, Samba itp. Czasami na komputerze pełniącym funkcję routera dodatkowo instaluje się oprogramowanie serwerowe i wówczas mamy router oraz serwer na jednym sprzęcie.
*
W sieciach naturalnych (MULTICAST nas tutaj nie interesuje)
IP dzieli się na klasy adresowe, czyli "Class Address": A, B,
C. Uwaga: należy odróżnić ilość numerów IP, od ilości
komputerów z adresem IP (ale o tym z chwilę).
Podział nr IP w zależności od klas.
- Klasa A to nr IP od 1.xxx.xxx.xxx do 127.xxx.xxx.xxx (włącznie) z maską: 255.xxx.xxx.xxx
Uwaga: sieć 127.xxx.xxx.xxx jest zarezerwowana dla LoopBack Address i nie może być używana do adresowania klientów w domowej sieci, ani do trasowania w Internecie
- Klasa B to nr IP od 128.xxx.xxx.xxx do 191.xxx.xxx.xxx (włącznie) z maską 255.255.xxx.xxx
- Klasa C to nr IP od 192.xxx.xxx.xxx do 223.xxx.xxx.xxx (włącznie) z maską 255.255.255.xxx
xxx to dowolne numery w zakresie 0-255
*
Przykładowy podział numerów IP w mojej sieci (w
ethernecie 192.168.0.0/255.255.255.0):
- 192.168.0.0/255.255.255.0 to nie jest adres hosta, ale "identyfikator
sieci" lub inaczej adres sieci - krańcowy, dolny numer
sieci - nieużywany przez komputery(!)
- 192.168.0.1/255.255.255.0 to wewnetrzny adres routera - ten adres jest więc "bramą" dla komputerów w mojej domowej
sieci (uwaga: "bramę" można ustawić na dowolnym adresie w zakresie numerów IP dla hostów danej sieci, ale ten użyty przeze mnie jest domyślny - czyli klienty w domowej sieci łatwo go znajdą, mimo braku wpisów o bramie w ich konfigach)
- 192.168.0.2/255.255.255.0 to adres prywatnego
komputera admina - oczywiście komputer admina może mieć dowolny inny IP, byle z zakresu sieci
- 192.168.0.3-254/255.255.255.0 to adresy pozostałych
klientów (hostów w sieci)
- 192.168.0.255/255.255.255.0 to "broadcast"
lub inaczej adres rozgłoszeniowy, czyli krańcowy, górny numer sieci - nieużywany przez komputery(!)
*
Sposoby zapisywania maski klasy C:
- 255.255.255.0 - zapis zwykły
- [0] - zapis skrócony (stosowany tylko wobec masek
255.255.255.xxx). Zwróć uwagę na nawiasy kwadratowe
zawierające wartość czwartego oktetu (czwartego-ostatniego członu) maski
zwykłej. Uwaga: pewien internauta zauważył nieścisłość w tym opisie
i dodał: wartość w nawiasie mówi, ile bitow
"pożyczamy" na adres sieci w stosunku do maski naturalnej,
jednak nie sądzę, by początkujący coś z rozumieli z "pożyczania"
bitów, więc na początek proponuję moje wyjaśnienia.
Uwaga: nie należy pisać: 192.168.0.0/[0] , ale tak: 192.168.0.0 [0]
- /24 - zapis skrócony. Zwróć uwagę na brak nawiasów
kwadratowych oraz ukośnik (slash) /.
Najciekawszy jest ostatni powyższy przykład /24, będący sumą
jedynek z zapisu dwójkowego adresu 255.255.255.0. Oczywiście
nie namawiam do przeliczania, ale... proszę sobie zapamiętać lub
wydrukować na osobnej karteczce poniższą tabelkę. Na sąsiedniej
stronie mam jej rozbudowaną
wersję.
|
Maska sieci zwykła
|
Maska sieci skrócona
|
|
255.255.255.0
|
/24
|
|
255.255.255.128
|
/25
|
|
255.255.255.192
|
/26
|
|
255.255.255.224
|
/27
|
|
255.255.255.240
|
/28
|
|
255.255.255.248
|
/29
|
|
255.255.255.252
|
/30
|
|
255.255.255.254
|
/31
|
|
255.255.255.255
|
/32
|
*
Ponieważ w praktyce najczęściej zajmujemy się małymi sieciami (do
256 numerów) opiszę sieć klasy C.
W sieciach klasy C można utworzyć podsieci dzieląc bryłę adresów
IP począwszy od 256 szt. IP. Kolejne podsieci tworzymy dzieląc
bryły na pół.
- maska [0] pozwala na utworzenie jednej podsieci o ilości
256 szt. IP
Zakres numerów: od 0 do 255
-
maska [128] pozwala na utworzenie dwóch podsieci o ilości
128 szt. IP
Zakres numerów: od 0 do 127 oraz 128-255
-
maska [192] pozwala na utworzenie czterech podsieci o
ilości 64 szt. IP
Zakres numerów: od 0 do 63, 64-127, 128-191, 192-255
-
maska [224] pozwala na utworzenie ośmiu podsieci o ilości
32 szt. IP
Zakres numerów: od 0 do 31, 32-63, 64-95, 96-127, 128-159 itd.
-
maska [240] pozwala na utworzenie szesnastu podsieci o
ilości 16 szt. IP
Zakres numerów: od 0 do 15, 16-31, 32-47, 48-63, 64-79, 80-95,
itd.
-
maska [248] pozwala na utworzenie 32 podsieci o ilości
8 szt. IP
Zakres numerów: od 0 do 7, 8-15, 16-23, 24-31, 32-39, 40-48,
itd.
-
maska [252] pozwala na utworzenie 64 podsieci o ilości
4 szt. IP
Zakres numerów: (od 0 do 3, 4-7, 8-11, 12-15, 16-19, 20-23
itd.)
Jest to najmniejsza możliwa podsieć
-
2 szt. IP pod maską [254] (maska ta praktycznie
nie jest wykorzystywana, gdyż nie można na niej utworzyć
podsieci)
-
1 szt. IP pod maską [255] (numer pojedynczej
stacji)
|
Uwaga: stosujemy zasadę, że numery IP krańcowe nie są
przeznaczone dla komputerów, a jedynie do opisu podsieci. W związku
z tym, zawsze mamy o 2 szt. komputerów mniej, niż
sztuk nr IP przydzielonych dla danej podsieci. Dlatego najmniejsza możliwa sieć musi mieć ponad 2 szt. IP, czyli w praktyce 4 szt. IP.
W sieci
192.168.0.0/255.255.255.0 pierwszy wolny nr IP dla hosta to
192.168.0.1, a nie 192.168.0.0 jak by to niby wynikało z kolejności
adresowania. Kolejne numery czyli: 192.168.0.2 , 192.168.0.3 itd. przeznaczone
zostaną dla kolejnych hostów, aż do 192.168.0.254 włącznie. IP
192.168.0.0 , to w naszym przykładzie adres sieci, a 192.168.0.255 , to
adres Broadcast.
Na poniższym rysunku podałem przykładowy podział sieci o ilości numerów IP=256 (o masce
klasy C w przedziale 0-255). Analizując rysunek podaj maski dla każdej podsieci
zaczynając od największej (czyli zaczynając od tej, która ma w naszym przykładzie 128 numerów IP).
Zerkając na powyższą czerwoną tabelkę
(lub jej bardziej rozbudowaną wersję), można
łatwo wyznaczyć maskę dla danej podsieci:
- dla podsieci o ilości 128 szt. IP - zastosujemy maskę
255.255.255.128 zapisaną w postaci [128]
- dla podsieci o ilości 64 szt. IP - zastosujemy maskę
255.255.255.192 zapisaną w postaci [192]
- dla podsieci o ilości 32 szt. IP - zastosujemy maskę
255.255.255.224 zapisaną w postaci [224]
- dla podsieci o ilości 16 szt. IP - zastosujemy maskę
255.255.255.240 zapisaną w postaci [240]
*
Kolejne pytanie należy do podchwytliwych i nie wymaga liczenia:
ile można stworzyć podsieci i ile można zaadresować hostów w każdej
z nich mając adres 193.1.1.0 z maską podsieci /22 ?
Sposób rozwiązania.
Na sąsiedniej stronie sprawdź jak
wygląda maska /22 oraz do jakiej klasy należy. Maska
255.255.252.0 należy do klasy B, gdyż ma budowę
255.255.xxx.xxx.
Przypomnij sobie, jaki zakres numerów IP może mieć
sieć, biorąc pod uwagę klasę sieci (A, B, C). Nasza sieć 193.1.1.0 jest klasy C (zakres 192.xxx.xxx.xxx do 223.xxx.xxx.xxx).
Odpowiedź.
Zadanie jest więc źle zbudowane: maska /22 (klasy B) jest
niedozwolona dla sieci klasy C.
Jeżeli nie wierzysz moim wyliczeniom, to pobierz windowsowy kalkulator sieciowy
(nie wymaga instalowania). Ustaw suwakiem właściwą maskę i wpisz
numery IP. Puste niebieskie pola MAX SUBNETS (maksymalna ilość
podsieci) oraz MAX HOSTS (maksymalna ilość hostów w podsieci)
oznaczają istnienie błędu.
Uwaga: zaawansowani sieciowcy na studiach mogą spotkać się z
pojęciem CIDR. Pod CIDR będzie można tworzyć podsieci mimo
nieprawidłowości przy podejściu klasowym.
*
Zadanie 1
Które z poniższych adresów są adresem hosta w podsieci o masce
255.255.255.248
17.61.12.31
17.61.12.93
17.61.12.144
17.61.12.33
17.61.12.56
17.61.12.15
Jak to sprawdzić?
ODPOWIEDŹ.
Po pierwsze, ja bym inaczej (bardziej przejrzyście) opisał
adresy IP:
17.61.12.31/255.255.255.248
17.61.12.93/255.255.255.248
17.61.12.144/255.255.255.248
17.61.12.33/255.255.255.248
17.61.12.56/255.255.255.248
17.61.12.15/255.255.255.248
Mając w pamięci zawartość powyższej "czerwonej" tabelki, można
zauważyć, że pod maską 248 jest 8 numerów IP (od 0 do
7, 8-15, 16-23. 24-31, 32-39,
40-47, 48-itd.), czyli mamy sieci o numerach
zbudowanych z liczb (pierwsze są pogrubione - przypominam, że pierwsze numery IP z danej puli adresów, to adresy sieci):
0 - 7
8 - 15
16 - 23
24 - 31
32 - 39
40 - 47
48 - 55
56 - 63
64 - 71
72 - 79
80 - 87
88 - 95
96 - 103
104 - 111
112 - 119
120 - 127
128 - 135
136 - 143
144 - 151
152 - 159
160 - 167
168 - 175
176 - 183
184 - 191
192 - 199
200 - 207
208 - 215
216 - 223
224 - 231
232 - 239
240 - 247
248 - 255
Możemy więc zbudować sobie sieci:
SIEĆ NR 1
17.61.12.0/255.255.255.248 - to jest opis podsieci (nie
numer komputera!) - zgodnie z zasadą, że numery krańcowe IP nie są
przeznaczone dla komputerów, a jedynie służą do opisu: podsieci (w
przypadku IP krańcowego-początkowego) oraz opisu broadcast (w
przypadku IP krańcowego-ostatniego)
17.61.12.1/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.2/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.3/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.4/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.5/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.6/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.7/255.255.255.248 - ten numer służy do opisu
broadcast i nie jest numerem komputera(!) - zgodnie z zasadą, że
numery krańcowe nie są przeznaczone dla komputerów
SIEĆ NR 2
17.61.12.8/255.255.255.248 - to jest opis podsieci, a nie
numer komputera(!)
17.61.12.9/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.10/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.11/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.12/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.13/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.14/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.15/255.255.255.248 - ten numer służy do opisu
broadcast i nie jest numerem komputera(!)
SIEĆ NR 3
17.61.12.16/255.255.255.248 - to jest opis podsieciz a nie
jest numerem komputera(!)
17.61.12.17/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.18/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.19/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.20/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.21/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.22/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.23/255.255.255.248 - ten numer służy do opisu
broadcast i nie jest numerem komputera(!)
SIEĆ NR 4
17.61.12.24/255.255.255.248 - to jest opis podsieci, a nie
jest numerem komputera(!)
17.61.12.25/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.26/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.27/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.28/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.29/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.30/255.255.255.248 - opis komputera
17.61.12.31/255.255.255.248 - ten numer służy do opisu
broadcast i nie jest numerem komputera(!)
itd...
Odpowiedź na pytanie jest więc następująca:
17.61.12.15/255.255.255.248 -
jest to broadcast w sieci 17.61.12.8/255.255.255.248
(broadcast to specjalny nr IP służący tylko dla potrzeb systemowych
- nie należy go używać na IP komputera)
17.61.12.31/255.255.255.248 -
jest to broadcast w sieci 17.61.12.24/255.255.255.248
17.61.12.33/255.255.255.248 -
opis komputera w sieci 17.61.12.32/255.255.255.248
17.61.12.56/255.255.255.248 -
adres sieci (adres sieci to specjalny nr IP służący tylko dla
potrzeb systemowych - nie należy go używać na IP komputera)
17.61.12.93/255.255.255.248 -
opis komputera w sieci 17.61.12.88/255.255.255.248
17.61.12.144/255.255.255.248 -
adres sieci
W przypadku gdybyś nie wierzył moim wyliczeniom, to pobierz windowsowy kalkulator sieciowy
(nie wymaga instalowania). Ustaw suwakiem właściwą maskę i wpisuj
po kolei numery IP z zadania. Jeżeli Twój wpisany adres IP nie jest
zbieżny z adresem SUBNET (adres podsieci) oraz BROADCAST, co
oznacza, że mamy adres hosta.
*
Zadanie 2
Podziel sieć 192.168.0.0 o masce [128] (inny zapis to: 192.168.0.0/25), czyli zawierającą 128 szt. numerów IP, na dwie podsieci zawierające 64 szt.
oraz 8 szt. numerów IP.
Wstępna analiza:
Mamy do dyspozycji numery w zakresie od 0 do 127 w sieci
192.168.0.0 [128] , czyli numery od 192.168.0.0 do 192.168.0.127. Wynika to z danych zawartych w
powyższej, czerwonej tabeli.
Podzielimy sieć 192.168.0.0 [128] na podsieci zawierające:
- 64 numery_IP, czyli 62 komputery (aby obliczyć ilość komputerów odejmujemy 2 szt. numerów
krańcowych od całego zakresu numerów IP w danej podsieci, czyli tu od wartości 64).
- 8 numerów_IP, czyli 6 szt. komputerów (odejmujemy 2 szt. numerów
krańcowych od wartości 8)
Rozwiązanie:
Podsieć pierwsza będzie miała 64 szt. numerów_IP od numeru 192.168.0.0 do numeru 192.168.0.63 (włącznie).
Druga podsieć będzie miała 8 szt. numerów_IP od numeru 192.168.0.64 do numeru 192.168.0.71 (włącznie).
Uwaga: zadanie jest poprawnie zbudowane
i ilość numerów IP w danych podsieciach jest zgodna z logiką tworzenia podsieci.
Dzięki temu mogłem łatwo określić zakres numerów IP w podsieciach. Niestety, w życiu zawodowym
szef może dać zapotrzebowanie na sieć o ilości numerów IP "wziętych z Księżyca".
Wówczas trzeba pierw sprawdzić, czy zadanie "ma ręce i nogi".
Poniżej przyjąłem, że nie ufam treści zadania i standardowo, po kolei, tworzę podsieci zgodnie z logiką podziału brył numerów IP na pół.
Przy podziale Ethernetu stosujemy zasadę podziału na pół ilości numerów_IP (zaczynając od największej, tu 128), nawet jeżeli
zostaną wolne numery_IP.
Tak więc dzielimy bryłę 128 szt. numerów_IP na pół, co daje nam dwie bryły numerów_IP po 64 szt. IP.
Jedną taką bryłę o ilości 64 szt. numerów_IP
przeznaczamy dla sali nr 1. Oczywiście jeżeli zabraknie nam
pieniędzy na zakup komputerów, to nie zmienimy logiki dzielenia
podsieci na pół - po prostu zmarnujemy trochę numerów w danej bryle adresów. Mamy
więc zagospodarowaną pierwszą połówkę. Jaką maskę przydzielimy omawianej bryle adresów (czyli, inaczej mówiąc, jaki będzie adres tej sieci)? Zgodnie z powyższą "czerwoną" tabelką ustalamy, że dla ilości 64 szt. IP jest nadawana maska [192], a numer IP opisujący sieć, to pierwszy (najmniejszy) w danej sieci, czyli 192.168.0.0.
Pozostałe (w drugiej połówce) 64 numerów_IP muszą być dzielone na pół.
Powstaną 2 bryły po 32 numery_IP do
zagospodarowania. Dzielimy jedną bryłę 32 szt. numerów_IP na pół i uzyskujemy 2 podsieci zawierające 16 numerów_IP. Musimy więc
znowu podzielić jedną bryłę 16 numerów_IP na pół i uzyskujemy docelową podsieć zawierającą 8
numerów_IP. Reszta się zmarnuje. Maska dla ilości 8 szt. IP (zgodnie z powyższą "czerwoną" tabelką) wynosi [248].
Sieć 192.168.0.0 [128] została podzielona na dwie podsieci:
- sala nr 1 ma podsieć 192.168.0.0 [192] , czyli 64 szt. numerów_IP od 0 do 63 (od numeru 192.168.0.0 do numeru 192.168.0.63 włącznie).
- sala nr 2 ma podsieć 192.168.0.64 [248] , czyli 8 szt. numerów_IP od 64 do 71 (od numeru 192.168.0.64 do numeru 192.168.0.71 włącznie).
Mam tutaj dodatkową informację związaną z salą nr 2: tak naprawdę możemy sobie dowolnie wybrać jedną z ośmiu poniższych podsieci o masce [248]:
a) 192.168.0.64 do numeru 192.168.0.71 (włącznie) - tę wybrałem, bo podobał mi się zestaw cyferek :)
b) 192.168.0.72 do numeru 192.168.0.79 (włącznie)
c) 192.168.0.80 do numeru 192.168.0.87 (włącznie)
d) 192.168.0.88 do numeru 192.168.0.95 (włącznie)
e) 192.168.0.96 do numeru 192.168.0.103 (włącznie)
f) 192.168.0.104 do numeru 192.168.0.111 (włącznie)
g) 192.168.0.112 do numeru 192.168.0.119 (włącznie)
h) 192.168.0.120 do numeru 192.168.0.127 (włącznie) - zwróć uwagę, że ostatni numer IP to 127, czyli dokładnie ten sam, co ostatni numer zakresu adresów IP ustalonego na początku zadania.
Gdybyśmy musieli w przyszłości zbudować dodatkową podsieć, to możemy wykroić np. 3 podsieci o masce [248] pkt. b, c, d oraz np. jedną podsieć o masce [224], czyli zawierającą 32 szt. adresów IP (pkt. e, f, g, h łącznie).
Niewykorzystane numery IP od 72 do 127 (włącznie) zostaną zmarnowane lub
przeznaczone do przyszłego wykorzystania w nowej podsieci (w żadnym
wypadku nie będzie nam wolno dodawać z tej rezerwy kilku numerów do istniejących podsieci - w razie potrzeby będziemy musieli zbudować nową, dodatkową podsieć lub wręcz zupełnie przerobić obecny podział podsieci).
Co zrobić, gdy zadanie będzie brzmieć nieco inaczej:
Podziel sieć 192.168.0.0 o masce [128] (czyli zawierającą 128 numerów IP) na dwie podsieci zawierające 64
oraz 9 numerów IP.
Zamieniłem fragment: "8 numerów IP" na "9 numerów IP".
Oczywiście stosując zasadę dzielenia dostępnej bryły numerów IP na pół, nie uzyskamy sieci o ilości 9 nr IP.
Przyjmując, że zadanie nie zostało podstępnie wymyślone przez egzaminatora ;),
musimy albo wybrać sieć zawierającą 8 szt. numerów IP (czyli trochę za mało), albo 16 szt. IP (czyli trochę za dużo).
Jeżeli egzaminator był podstępny, należy w odpowiedzi wpisać: ZADANIE JEST BŁĘDNIE-NIEJASNO SFORMUŁOWANE, WIĘC PRZYJĄŁEM, ŻE MAM UTWORZYĆ DWIE PODSIECI O ILOŚCI NR IP: 64, 16. W takim przypadku, jeżeli egzaminator nas lubi, to zatwierdzi wyliczenia. Jeżeli nas nie lubi, to powie, że trzeba było wyliczyć sieci 64, 8. Taki już jest los słabszego, czyli ucznia ;)
*
Zadanie 3
Proszę skreślić wszystko, co nie jest podsiecią i napisać
dlaczego.
192.168.0.0 [128] Odpowiedź - jest to sieć. Maska
[128] istnieje, a dla tej maski początkowy nr IP to 192.168.0.0
lub 192.168.0.128 (nie pomyl zapisu [128], czyli wartości maski, z ostatnim oktetem adresu IP - 128, bo to są zupełnie inne elementy adresu).
192.168.0.0/[199] Odpowiedź - błędny zapis, gdyż
nie ma maski 199. Poza tym nie należy pisać 192.168.0.0/[199], a należy np. 192.168.0.0 [192] - patrz tabela masek sieci.
192.168.0.12 [252] Odpowiedź - to jest sieć, gdyż
maska 252 istnieje, a dla takiej maski początkowe numery IP
to: 0, 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32...
192.168.0.65 [192] Odpowiedź - to nie jest sieć, a
adres 1 szt. komputera, gdyż maska 192 istnieje, a
początkowe IP dla niej to: 0, 64, 128, 192. Uwaga: zgodnie z
zasadą nieużywania numerów krańcowych - pierwszym wolnym numerem
do wykorzystania dla komputera w podsieci zaczynającej się od
192.168.0.64 jest numer 192.168.0.65. Może on być przeznaczony dla
komputera brzegowego na adres BRAMY.
192.168.0.63 [192] Odpowiedź - to nie jest sieć,
gdyż maska 192 istnieje, a początkowe IP dla niej to: 0, 64,
128, 192. Mam tutaj uwagę: zgodnie z zasadą nieużywania numerów
krańcowych - ostatnim numerem do wykorzystania na adres hosta (w
podsieci kończącej się na 192.168.0.63) jest numer
192.168.0.62 (i może on zostać przeznaczony dla komputera
brzegowego). Stąd należy naszą odpowiedź uzupełnić o wyjaśnienie -
adres 192.168.0.63 jest opisem Broadcast.
*
Zadanie 4
Masz do dyspozycji podsieć 192.168.0.64 [192]. Proszę
rozpisać 4 podsieci zawierające: 16 numerów IP, 16 numerów IP, 8
numerów IP, 4 numery IP (razem 44 numery). Przy każdej podsieci
zaznacz maskę tej podsieci oraz ilość komputerów, którą można
fizycznie podłączyć w każdej podsieci. Po rozwiązaniu zadania
wypełnij puste komórki w poniższej tabelce.
Sprawdzamy poprawność zadania i ustalamy zakres
numerów dla sieci 192.168.0.64 [192]
Pod maską [192] możemy uzyskać podsieć o maksymalnej ilości
numerów IP = 64. Jest to zgodne z poniższą tabelką, której bardziej
rozbudowaną wersję (patrz czerwona tabelka) umieściłem na początku
strony. Dostępne numery sieci pod maską 192 to: od 0 do 63,
64-127, 128-191, 192-255 . Teoretycznie mogą więc istnieć
następujące sieci oparte na masce [192]:
- 192.168.0.0 [192]
- 192.168.0.64 [192]
- 192.168.0128 [192]
- 192.168.0.192 [192]
Wniosek 1
Zdanie "Masz do dyspozycji podsieć
192.168.0.64 [192]" jest prawidłowo sformułowane.
Wniosek 2
Zakres numerów IP w naszej podsieci
192.168.0.64 [192] wynosi: 64-127, czyli inaczej mówiąc:
"zakres numerów dla podsieci
192.168.0.64 [192] jest następujący: 192.168.0.64,
192.168.0.65, 192.168.0.66 itd. aż do numeru 192.168.0.127
włącznie".
Dzielimy sieć na podsieci.
Mając ustalony zakres numerów IP możemy zacząć dzielić je
zgodnie z zapotrzebowaniem na podsieci. Posiadamy do dyspozycji 64
szt. numerów IP. Pamiętaj o zasadzie dzielenia na
pół ilości numerów IP (począwszy od wartości największej - tutaj
64).
Zaczynamy:
64:2=32 szt. (nie planujemy podsieci o wartości 32 szt.). Mamy
do dalszego podziału dwie bryły po 32 szt. numerów IP. Obie bryły po 32 szt. zaraz podzielimy na pół (by uzyskać 4 bryły po 16 szt. numerów IP).
Patrz poniższy rysunek. 32:2=16 szt. (nasza największa podsieć ma 16 numerów). Mamy do dyspozycji 4
bryły po 16 szt. numerów IP. Z tego 2 bryły zagospodarujemy od razu -
dla dwóch planowanych podsieci po 16 numerów IP. Trzecią bryłę
zawierającą 16 numerów IP znowu podzielimy na pół. Czwartą bryłę zmarnujemy.
16:2=8 szt. oraz 8:2=4 szt.

W zapisie nasza podsieć będzie wyglądać tak:
Podsieć zawierająca 16 szt. numerów IP:
192.168.0.64 [240] - to jest opis podsieci (nie numer komputera!) -
zgodnie z zasadą, że numery krańcowe IP nie są przeznaczone dla
komputerów (a służą jedynie do opisu: podsieci w przypadku IP
krańcowego-początkowego oraz opisu broadcast w przypadku IP
krańcowego-ostatniego)
192.168.0.65 [240]
192.168.0.66 [240]
192.168.0.67 [240]
192.168.0.68 [240]
192.168.0.69 [240]
192.168.0.70 [240]
192.168.0.71 [240]
192.168.0.72 [240]
192.168.0.73 [240]
192.168.0.74 [240]
192.168.0.75 [240]
192.168.0.76 [240]
192.168.0.77 [240]
192.168.0.78 [240]
192.168.0.79 [240] - ten numer służy do opisu broadcast i nie jest
numerem komputera! (zgodnie z zasadą, że numery krańcowe nie są
przeznaczone dla komputerów)
Podsieć zawierająca 16 szt. numerów IP:
192.168.0.80 [240] - to jest opis podsieci, nie 1 szt.
komputera.
192.168.0.81 [240]
192.168.0.82 [240]
192.168.0.83 [240]
192.168.0.84 [240]
192.168.0.85 [240]
192.168.0.86 [240]
192.168.0.87 [240]
192.168.0.88 [240]
192.168.0.89 [240]
192.168.0.90 [240]
192.168.0.91 [240]
192.168.0.92 [240]
192.168.0.93 [240]
192.168.0.94 [240]
192.168.0.95 [240] - to jest opis broadcast, nie 1 szt.
Komputera.
Podsieć zawierająca 8 szt. numerów IP:
192.168.0.96 [248] - to jest opis podsieci, nie 1 szt.
komputera.
192.168.0.97 [248]
192.168.0.98 [248]
192.168.0.99 [248]
192.168.0.100 [248]
192.168.0.101 [248]
192.168.0.102 [248]
192.168.0.103 [248] - to jest opis broadcast, nie 1 szt.
Komputera.
Podsieć zawierająca 4 szt. numerów IP:
192.168.0.104 [252] - to jest opis podsieci, nie 1 szt.
komputera.
192.168.0.105 [252]
192.168.0.106 [252]
192.168.0.107 [252] - to jest opis broadcast, nie 1 szt
komputera.
Rozwiązanie zadania w formie tabelki.

Uwaga: jeżeli wyliczysz prawidłowo sieć, a mimo to z nieznanego powodu nie będzie ona działać, to zwróć uwagę na pojęcie "dopuszczalności adresu". Ogólnie rzecz biorąc, chodzi o
mechanizm wtórnego wyliczania adresów IP, jakich można użyć w naszej sieci (
odrzucamy część adresów z puli adresów wyliczonych tradycyjnie - czyli nie używamy tych, które mają w adresie, w części hosta, wszystkie bity zerowe lub wszystkie bity jedynkowe). Rzecz jest dla zaawansowanych i niekoniecznie wymaga wprowadzania w życie (obecnie produkowane routery sprzętowe i linuksowe generalnie umieją obsłużyć takie "niedopuszczone" adresy, byle by były prawidłowo wyliczone jako sieci naturalne). Problem jest złożony, więc zapraszam na sąsiednią stronę:
sebulba_IP_podsieci.htm.

Uwaga: z powodu namnożenia się różnych złodziejskich witryn, które kopiują moje strony i umieszczają je u siebie wraz z komercyjnymi reklamami (na których zarabiają) informuję, że wszelkie prawa są zastrzeżone.
Zainteresowanych witryną gorzow-wlkp.pl/linux zapraszam do pobrania spakowanej wersji w formacie RAR.