• Wstęp
• Opcje konfiguracyjne LILO umieszczone w pliku /etc/lilo.conf
• Problemy związane z obecnością dwóch systemów (Windows, Linux) na jednym dysku
• Odtwarzanie bootloadera Windows, Linuksa
• Naprawianie LILO zewnętrznym Linuksem
• Archiwizowanie bootloadera do osobnego pliku lub na dyskietkę startową
• GAG - zewnętrzny bootloader
• failsafe - uruchamianie LILO ze specjalnymi opcjami w celu usunięcia problemów ze startem komputera

• http://gorzow-wlkp.pl/linux/SystemRescureCD.php#sfdisk
• http://gorzow-wlkp.pl/linux/jakdzialalinux1.php
• http://gorzow-wlkp.pl/linux/xp_win.php
• http://gorzow-wlkp.pl/linux/xp_linuxmdv_najednymdysku.php

• kodu wykonywalnego bootstrap umieszczonego w pierwszych 466 bajtach MBR dysku twardego (ewentualnie płytki CD, dyskietki 1,44 a nawet pamięci FLASH podłączonej do portu USB)
• pliku konfiguracyjnego w formacie tekstowym, umieszczonego najczęściej na pierwszej partycji systemowej
  - Windows - na dysku C:\
  - Linux - w katalogu /etc położonym na partycji montowanej jako /

Dodatkowe wyjaśnienia:

Jeżeli LILO jest instalowane na drugiej partycji (co ma miejsce gdy na jednym dysku są Windows i Linux), to pierwsza partycja (pod Windows) nie powinna przekroczyć 1024 cylindra. Uwaga: ograniczenie to dotyczy wyłącznie bardzo starych Linuksów! Dokładne informacje o ilości cylindrów można uzyskać w instalatorze Linuksa (na załączonym obrazku pierwsza partycja mieści się w zakresie 0-44 cylindra). Skąd się bierze ograniczenie 1024 cylindra? Winny jest bootloader LILO (program startowy Linuksa), który w starych wersjach bez specjalnych zabiegów mógł odmówić wczytania jądra systemu, gdy znajdowało się poza 1024 cylindrem dysku. Współczesne Linuksy mają LILO radzące sobie z problemem 1024 cylindra. Na wszelki wypadek, po instalacji należy sprawdzić, czy w pliku /etc/lilo.conf jest wpis lba32.



Opcja restricted spowoduje, że podanie hasła będzie konieczne jedynie w przypadku, gdy podczas ładowania do systemu przekazywane będą jakieś dodatkowe parametry. Jeżeli password (i restricted) zostaną usunięte, to system zacznie się ładować bez potrzeby podawania hasła.

• Od wersji Mandriva 2008 nie występują problemy z instalacją dwóch systemów (WinXP i Linux) na jednym dysku. Nie dochodzi do kasowania bootloadera WinXP podczas instalacji Linuksa. Niestety, w wielu innych dystrybucjach Linuksa ten problem istnieje i opisują go poniższe punkty.
  
  
• Po instalacji Windows9x na tym samym dysku, na którym jest już zainstalowany Linux dochodzi do skasowania bootloadera LILO Linuksa. Gdy pierw instalujemy na jednym dysku Windows9x, a potem Linuksa, to nie mamy problemów.
  
  
• Po instalacji WindowsXP na tym samym dysku, na którym jest już zainstalowany Linux dochodzi do skasowania bootloadera LILO Linuksa. Gdy pierw instalujemy na jednym dysku WindowsXP, a potem Linuksa, to trzeba zainstalować linuksowe LILO w szczególny sposób. Uwaga: w nowych Linuksach np. Mandriva 2008 nie dochodzi w tym przypadku do skasowania bootloadera WinXP. Notatka więc dotyczy starszych wersji Linuksów.
  
  Jeżeli nie zrozumiełeś powyższego, to możesz zapisać LILO na dyskietkę 1,44MB i w BIOSie ustawić na kolejność bootowania: FLOPEK, DYSK TWARDY. Będziesz wówczas uruchamiał swojego Linuksa startując komputer z flopka (trzeba będzie pierw włożyć startową dyskiekę ;), a Windows jak dotychczas (czyli bez dyskietki). Istnieją także zewnętrzne narzędzia np. GAG.
  
  
• Planując instalację dwóch systemów na jednym dysku napotkamy na problem przesyłu plików pomiędzy systemami. Dlatego proponuję utworzyć (np. na końcu dysku) jedną partycję do 8GB z systemem plików ext2. Jest to stary system plików i chyba dlatego istnieje dużo windowsowych narzędzi umiejących odczytywać z nich dane.
  
  
• Gdy na jednym dysku chcemy zainstalować dwa systemy: Linux i Windows, to należy podzielić dysk na kilka partycji z różnymi systemami plików. Najprościej jest to zrobić linuksowymi narzędziami np. fdisk, diskdrake. Niestety, formatując partycję FAT16, FAT32, NTFS linuksowymi narzędziami, możemy spotkać się z ciekawym problemem: pod Linuksem partycje będą widziane prawidłowo, natomiast pod Windows nie. Problem rozwiązuję za pomocą DOSowych lub windowsowych narzędzi do formatowania partycji. Mam tutaj na myśli DOSową dyskietkę startową z Windows98 (zlecenie format c: narzuci format plików FAT na pierwszej partycji widzianej jako c:\) lub płytkę CD z instalatorem WindowsXP (format plików narzucam, po uzyskaniu konsoli, zleceniem format e: /fs:fat32 lub format e: /fs:ntfs , wcześniej ustalam nazewnictwo partycji). Uwaga: standardowo, dyskietka startowa Win98 może być użyta wyłącznie na dyskach do 64GB. Tak więc pod Linuksem dzielę dysk na ostateczne partycje, formatuję je (także FAT, NTFS) i dopiero gdy Windows robi jakieś problemy, to formatuję narzędziami Microsoftu (np. CD z instalką WinXP) partycje, których Windows nie widzi. Oczywiście zostawiam nietknięte te działające prawidłowo (w tym np. linuksowe ext2, ext3 itp.).
  Przypominam, że minusem FAT32 jest blokada (w Windows) odczytu plików wiekszych niż 2GB; Win2000, Win2003 umie jedynie współpracować z partycją (FAT32) o maksymalnej wielkosci 32GB

• Aby odtworzyć MBR umożliwiający start Windows9x, Milenium trzeba z DOSowej dyskietki startowej uruchomić zlecenie:
  fdisk /mbr
  Uwaga: powyższe zlecenie wyczyści całe MBR dysku, kasując nie tylko poprzednio zainstalowanego bootloadera Windows, ale także inne bootloadery np. linuksowe. W razie potrzeby w następnej kolejności trzeba będzie odtworzyć bootloadera Linuksa (patrz poniższe notatki).
   
• Aby odtworzyć MBR umożliwiający start WindowsXP należy odpalić konsolę odzyskiwania uruchamiając płytkę instalacyjną WinXP: wkładamy CD z instalką WinXP, czekamy ze dwie minuty aż pojawi się w końcu opcja wyboru: Instalacja Systemu lub Konsola Odzyskiwania. Po wybraniu Konsoli należy wpisać cyfrę 1 (jeden), podać hasło administratora XP (zatwierdzamy klawiszem ENTER). Mając konsolę odzyskiwania trzeba wpisać jedno z poniższych zleceń (jest ich kilka podobnie działających):
  • fixmbr - naprawia MBR określonego dysku (nazwę dysku uzyskamy windowsowym zleceniem map). Zlecenie fixmbr bez dodatkowych parametrów naprawia MBR pierwszego dysku, pierwszej partycji. Inny przykład zlecenia:
    fixmbr \Device\HardDisk0
  • fixboot - naprawia MBR określonej partycji. Zlecenie fixboot bez dodatkowych parametrów wgrywa bootloadera do MBR pierwszej partycji (oczywiście pierwszego dysku). Inny przykład zlecenia wgrywającego bootloadera do sektora rozruchowego partycji D:
    fixboot d:
    Ponieważ Windows musi być instalowany na pierwszej partycji (czyli windowsowym C:\ ), więc w praktyce powyższe dwa zlecenia bez dodatkowych opcji działają podobnie.
  • bootcfg /rebuild - odzyskuje konfigurację rozruchową. Inna forma zlecenia dodaje system Windows do listy rozruchu:
    bootcfg /add
    
    na koniec exit i restart komputera. Należy pamiętać, że bootloader współpracuje z plikiem C:\boot.ini. Uwaga: powyższe zlecenia kasują ewentualnie zainstalowane bootloadery linuksowe, więc w razie potrzeby trzeba je będzie w następnej kolejności odtworzyć.
  
  Istnieje wiele darmowych windowsowych programików jak np. HDHacker, przy pomocy których można ręcznie zarchiwizować MBR dysku i w razie potrzeby odtworzyć.
  Opis jak uchronić się przed skasowaniem windowsowego (WinXP) NT Boot Record podczas instalacji Linuksa oraz jak odtworzyć bootloadera Linuksa umieściłem w artykule pt. WINXP I LINUX NA JEDNYM DYSKU.
   
• Standardowo bootloader LILO jest wgrywany do MBR podczas instalacji systemu Linux. Problemy zaczynają się, gdy nie zarchiwizowaliśmy MBR, a doszło do jego uszkodzenia. Dla uproszczenia opisu przyjąłem, że na dysku jest jeden system operacyjny Linux. W przypadku obecności Windows oraz Linuksa należy przeczytać uważnie całą niniejszą stronę wraz z linkami.
  
  Problem daje się łatwo rozwiązać gdy podczas instalacji utworzyliśmy sobie na wszelki wypadek dyskietkę startową. Wówczas bootujemy z flopka komputer i po kłopocie.
  
  Jeżeli nie posiadamy dyskietki startowej, to należy uruchomić płytkę CD_1 z instalatorem tego Linuksa. Następnie wybrać pkt. AKTUALIZACJA (nie należy wybierać INSTALACJI, gdyż możemy skasować wiele ważnych ustawień!). W Mandrake/Mandriva dojdziemy na końcu do zbiorczego panelu. Tam wyszukujemy punkt instalowania bootloadera startującego system. Mając na tym samym dysku Windows98 (i Linuksa) można śmiało instalować bootloadera w MBR dysku. Mając WinXP (i Linuksa) trzeba pokombinować. Najbezpieczniej jest zainstalować linuksowego bootloadera na dyskietce (/dev/fd0) i mając taką dyskietkę startową bootować z flopka.
  
  
• Przywrócenie LILO zewnętrznym Linuksem ratunkowym.
   
  Polecam lekturę stron o Linuksach ratunkowych. Jedną z ich możliwości jest odtworzenie LILO, które zostało uszkodzone w MBR dysku twardego. Przyjmuję, że plik /etc/lilo.conf na dysku z linuksem stacjonarnym jest nieskasowany.
  
  Odpalamy jakiegoś Linuksa typu LiveCD np. Knoppix, Slax, Gentoo, CDLinux, MdkMove itp. Zamontowujemy pod nim (jako root) pierwszą linuksową partycję dysku twardego i wykonujemy naprawę:
  
  mkdir   /mnt/dysk1 (utwórz katalog dysk1 w /mnt)
  mount   /dev/hdXY   /mnt/dysk1 (zamontuj partycję linuksową montowaną jako /)
  chroot   /mnt/dysk1
  lilo -v -C /etc/lilo.conf
  exit
  reboot
  
  Wpis dev/hdXY odpowiada pierwszej partycji linuksowej montowanej jako / , czyli prawdopodobnie hda1 (przyjmuję, że nie ma małej, osobnej partycji montowanej jako /boot)
  Podczas restartu komputera wyjmij płytkę CD z Linuksem ratunkowym.
  
  Jeżeli powyższe nie wypali, to spróbuj inaczej:
  
  mkdir   /mnt/dysk1
  mount   /dev/hdXY   /mnt/dysk1
  chroot /mnt/dysk1 /bin/bash
  lilo -v -C /etc/lilo.conf
  exit
  reboot
  
  Do prac ratunkowych można także użyć CD nr 1 z instalką Linuksa Mandrake/Mandriva. Krótką notatkę na ten temat umieściłem na stronie głównej o Linuksach ratunkowych.

• logujemy się jako root
• cd /root
• mkdir katalogarchiwum
• cd katalogarchiwum
• dd if=/dev/hda of=kopiadysku_hda.mbr count=1 bs=512

Krótkie wyjaśnienia: będąc w katalogu /root utworzyliśmy katalog katalogarchiwum. Następnie po wejściu do tego katalogu daliśmy zlecenie tworzące kopię MBR dysku twardego hda pod nazwą kopiadysku_hda.mbr

Uwaga: jeżeli zlecenie dd uruchomiliśmy z Linuksa stacjonarnego, to katalog /root jest umieszczony na dysku twardym i po restarcie archiwum nie zniknie. Natomiast jeżeli zlecenie dd wydaliśmy z pozycji Linuksa ratunkowego np. SystemRescureCD, to należy pamiętać, że jego katalog /root jest umieszczony w kościach pamięci RAM i koniecznym jest przenieść katalog (z zawartością) /root/katalogarchiwum na dysk twardy lub flopka. Z tego wynika, że najlepiej jest od razu wrzucić MBR na flopka. Wówczas zlecenie będzie miało postać:
dd if=/dev/hda of=/dev/fd0 bs=512
Z takiej dyskietki można w przyszłości awaryjnie bootować komputer.